Wil je een interim finance professional kiezen? Dan heb je waarschijnlijk al één of meerdere kandidaten gevonden die op papier geschikt lijken.
Nu begint misschien wel het belangrijkste gedeelte van het proces.
Want hoe bepaal je welke professional daadwerkelijk bij jouw organisatie en financiële vraagstuk past?
Een indrukwekkend cv is niet automatisch voldoende.
De ene kandidaat heeft misschien twintig jaar finance-ervaring, terwijl een andere kandidaat precies het probleem heeft opgelost waar jouw organisatie momenteel tegenaan loopt.
Juist bij interim finance is die relevante ervaring belangrijk.
Een interim professional wordt meestal ingehuurd omdat een organisatie snel behoefte heeft aan kennis, capaciteit of leiderschap.
Er is daarom vaak weinig tijd voor een lange inwerkperiode.
De juiste kandidaat moet relatief snel begrijpen wat er speelt en waarde kunnen toevoegen.
Maar waar moet je precies op letten?
Interim finance professional kiezen begint bij de opdracht
Voordat je kandidaten met elkaar vergelijkt, moet duidelijk zijn wat de opdracht inhoudt.
Dat klinkt vanzelfsprekend.
Toch worden interim professionals regelmatig geselecteerd op basis van een algemene functietitel.
Bijvoorbeeld:
interim financial controller;
interim business controller;
interim finance manager;
of interim CFO.
Maar dezelfde functietitel kan bij twee organisaties totaal verschillende verantwoordelijkheden hebben.
Daarom moet je eerst bepalen wat iemand daadwerkelijk moet bereiken.
Welk probleem moet worden opgelost?
Begin met de aanleiding voor de interimopdracht.
Waarom zoek je tijdelijke ondersteuning?
Is bijvoorbeeld:
een medewerker uitgevallen;
een vacature nog niet ingevuld;
de financiële administratie achtergelopen;
de maandafsluiting te langzaam;
de managementinformatie onvoldoende;
een ERP-implementatie gestart;
een reorganisatie gaande;
een overname gepland;
of extra financiële expertise nodig?
De reden voor de opdracht bepaalt voor een groot gedeelte welk type professional geschikt is.
Beschrijf het gewenste resultaat
Vervolgens bepaal je wat aan het einde van de opdracht bereikt moet zijn.
Bijvoorbeeld:
de maandafsluiting is gestabiliseerd;
managementrapportages zijn verbeterd;
de audit is afgerond;
een nieuw ERP-systeem is geïmplementeerd;
een forecastproces is ingericht;
een finance-team functioneert zelfstandig;
of een vaste opvolger is ingewerkt.
Hiermee verschuift de selectie van:
Wie heeft het beste cv?
naar:
Wie heeft de grootste kans om dit resultaat te bereiken?
Dat is een veel relevantere vraag.
Kies op relevante ervaring
Aantal jaren ervaring zegt niet alles.
Iemand kan twintig jaar binnen finance hebben gewerkt zonder ooit een vergelijkbare situatie te hebben meegemaakt.
Een andere kandidaat heeft misschien tien jaar ervaring, maar heeft jouw specifieke probleem al meerdere keren opgelost.
Voor een interimopdracht kan die tweede kandidaat interessanter zijn.
Kijk daarom naar de inhoud van eerdere opdrachten.
Heeft de kandidaat dit eerder gedaan?
Dit is een van de belangrijkste selectievragen.
Stel dat jouw organisatie een ERP-implementatie uitvoert.
Dan is het interessant wanneer een kandidaat eerder:
een ERP-transitie heeft begeleid;
financeprocessen heeft ingericht;
requirements heeft opgesteld;
data heeft gemigreerd;
rapportages heeft aangepast;
en gebruikers heeft meegenomen in de verandering.
Dat zegt waarschijnlijk meer dan alleen de functietitel “finance manager”.
Vraag naar concrete voorbeelden
Neem geen genoegen met:
“Ik heb veel ervaring met procesverbetering.”
Vraag door.
Bijvoorbeeld:
Welk proces heb je verbeterd?
Wat was het probleem?
Wat heb jij zelf gedaan?
Welke weerstand kwam je tegen?
Hoe lang duurde het traject?
Wat was het resultaat?
Concrete antwoorden maken ervaring veel beter vergelijkbaar.
Kijk naar resultaten
Een goed interimprofiel draait niet uitsluitend om verantwoordelijkheden.
Resultaten zijn minstens zo belangrijk.
Er is een groot verschil tussen:
“Verantwoordelijk voor de maandafsluiting”
en:
“De maandafsluiting teruggebracht van twaalf naar zes werkdagen.”
Het tweede voorbeeld laat zien welke impact iemand heeft gemaakt.
Vraag daarom naar aantoonbare resultaten.
Vergelijk kandidaten op dezelfde criteria
Wanneer je meerdere kandidaten spreekt, kan het lastig zijn om objectief te blijven.
De kandidaat met wie het gesprek het prettigst verliep hoeft niet automatisch de beste professional voor de opdracht te zijn.
Maak daarom vooraf selectiecriteria.
Denk bijvoorbeeld aan:
relevante opdrachtervaring;
vakinhoudelijke kennis;
branchekennis;
systeemkennis;
interimervaring;
zelfstandigheid;
communicatie;
leiderschap;
beschikbaarheid;
en persoonlijke aansluiting.
Beoordeel iedere kandidaat op dezelfde onderwerpen.
Must-haves bepalen
Maak voordat de gesprekken beginnen een lijst met voorwaarden waaraan iemand echt moet voldoen.
Bijvoorbeeld:
ervaring als senior financial controller;
ervaring met consolidatie;
beschikbaar binnen twee weken;
minimaal drie dagen per week inzetbaar;
ervaring met een internationale organisatie.
Dit zijn de must-haves.
Voldoet iemand daar niet aan?
Dan moet je jezelf afvragen of de kandidaat werkelijk geschikt is.
Nice-to-haves bepalen
Daarnaast bestaan eigenschappen die prettig zijn, maar niet noodzakelijk.
Bijvoorbeeld:
ervaring binnen exact dezelfde branche;
kennis van hetzelfde ERP-systeem;
Power BI-ervaring;
ervaring met een specifieke rapportagetool;
of wonen binnen een bepaalde afstand.
Door must-haves en nice-to-haves te scheiden voorkom je dat je een uitstekende kandidaat afwijst vanwege een relatief onbelangrijk detail.
Vakinhoudelijke kennis beoordelen
Een finance professional moet natuurlijk voldoende financiële kennis hebben.
Welke kennis noodzakelijk is, hangt af van de opdracht.
Bij financial control kan bijvoorbeeld kennis nodig zijn van:
afsluitingen;
balansdossiers;
consolidatie;
accounting;
intercompany;
audit;
rapportage;
en interne beheersing.
Bij business control kunnen andere onderwerpen belangrijker zijn.
Denk aan:
forecasting;
budgettering;
KPI’s;
margeanalyse;
businesscases;
scenarioanalyses;
en managementinformatie.
Kies het juiste type finance professional
Niet iedere goede financial past bij iedere opdracht.
Een uitstekende financial controller is niet automatisch een goede business controller.
En een sterke business controller hoeft niet geschikt te zijn als finance manager.
Kijk daarom goed naar het zwaartepunt van de opdracht.
Financial controller kiezen
Kies eerder voor een financial controller wanneer de nadruk ligt op:
betrouwbaarheid van cijfers;
accounting;
afsluitingen;
jaarrekening;
audit;
consolidatie;
en financiële beheersing.
Nauwkeurigheid en structuur zijn dan belangrijke eigenschappen.
Business controller kiezen
Een business controller past beter wanneer de organisatie vooral behoefte heeft aan:
analyse;
managementinformatie;
forecasting;
KPI’s;
marge-inzicht;
businesscases;
en ondersteuning van commerciële of operationele besluitvorming.
Communicatieve vaardigheden worden daarbij extra belangrijk.
Finance manager kiezen
Een finance manager moet naast financiële kennis vaak ook leiding kunnen geven.
Beoordeel daarom niet alleen vakinhoud.
Kijk ook naar:
teamontwikkeling;
prioriteiten stellen;
delegeren;
stakeholdermanagement;
verandermanagement;
en besluitvaardigheid.
Interim CFO kiezen
Bij een interim CFO verschuift het zwaartepunt nog verder richting strategie en leiderschap.
Afhankelijk van de opdracht kan ervaring nodig zijn met:
financiering;
banken;
aandeelhouders;
investeringen;
M&A;
herstructurering;
strategie;
groei;
risicomanagement;
en directievoering.
Bij dit niveau is de persoonlijke aansluiting met CEO, directie en eventuele aandeelhouders bijzonder belangrijk.
Hoe belangrijk is branche-ervaring?
Branche-ervaring kan waardevol zijn.
Iemand die de sector kent begrijpt vaak sneller:
het bedrijfsmodel;
de belangrijkste KPI’s;
marges;
risico’s;
financieringsstructuur;
seizoensinvloeden;
en gebruikelijke processen.
Daardoor kan de professional sneller productief worden.
Maar branche-ervaring hoeft niet altijd verplicht te zijn.
Kijk naar overdraagbare ervaring
Soms kan ervaring uit een andere sector juist waardevol zijn.
Een professional kan processen of oplossingen hebben gezien die binnen jouw branche minder gebruikelijk zijn.
Vraag daarom niet alleen:
“Heeft deze kandidaat in onze branche gewerkt?”
Maar ook:
“Begrijpt deze kandidaat ons bedrijfsmodel snel genoeg om waarde toe te voegen?”
Dat is vaak belangrijker.
Organisatiegrootte meenemen
Ook de omvang van eerdere organisaties kan relevant zijn.
Een multinational werkt anders dan een onderneming met vijftig medewerkers.
Binnen een grote organisatie zijn rollen vaak sterk afgebakend.
Binnen het MKB moet een finance professional regelmatig veel breder werken.
Iemand kan ’s ochtends met managementrapportage bezig zijn en ’s middags zelf een probleem in de administratie oplossen.
Kijk daarom of de kandidaat gewend is aan een vergelijkbare werkomgeving.
Corporate versus ondernemende omgeving
Ook cultuur en tempo verschillen.
Binnen een grote corporate omgeving bestaan vaak:
duidelijke procedures;
specialistische teams;
governance;
meerdere managementlagen;
en formele besluitvorming.
Binnen een scale-up of ondernemend MKB-bedrijf kan juist veel veranderen en ontbreken processen soms nog volledig.
Een kandidaat moet daarmee kunnen omgaan.
Interimervaring beoordelen
Interimwerk vraagt andere eigenschappen dan een vaste functie.
Een interim finance professional moet meestal snel:
informatie verzamelen;
de organisatie begrijpen;
prioriteiten bepalen;
relaties opbouwen;
problemen herkennen;
en resultaat leveren.
Er is minder tijd om maandenlang te observeren.
Daarom kan eerdere interimervaring een voordeel zijn.
Snel kunnen landen
Vraag kandidaten hoe zij hun eerste weken aanpakken.
Een ervaren interimmer kan meestal uitleggen hoe hij of zij:
informatie verzamelt;
stakeholders spreekt;
risico’s inventariseert;
prioriteiten bepaalt;
en een actieplan maakt.
Dit geeft inzicht in de zelfstandigheid van de kandidaat.
Zelfstandigheid
Een interim professional wordt meestal niet ingehuurd om voortdurend aangestuurd te worden.
Natuurlijk moet de organisatie context geven.
Maar daarna moet iemand zelfstandig kunnen handelen.
Vraag daarom:
“Welke informatie heb je nodig om te kunnen starten?”
en:
“Wat zou je tijdens de eerste week doen?”
De antwoorden geven veel inzicht in de manier van werken.
Hands-on mentaliteit
Bij interim finance is regelmatig behoefte aan iemand die niet alleen adviseert, maar ook uitvoert.
Een kandidaat kan uitstekend vertellen hoe een rapportageproces verbeterd moet worden.
Maar kan diegene indien nodig ook zelf het model bouwen?
Of zelf een complexe aansluiting maken?
Dat hangt natuurlijk af van het niveau van de opdracht.
Maak daarom vooraf duidelijk hoeveel uitvoering wordt verwacht.
Adviseur of uitvoerder?
Sommige professionals zijn sterk in strategisch advies.
Andere zijn uitstekende uitvoerders.
Weer anderen combineren beide.
Geen van deze profielen is automatisch beter.
De vraag is wat jouw organisatie nodig heeft.
Bij een achterstallige administratie heb je weinig aan iemand die uitsluitend strategisch adviseert.
Bij een complexe financiële transformatie heb je misschien juist onvoldoende aan iemand die alleen operationeel werkt.
Probleemoplossend vermogen testen
Een goede manier om kandidaten te vergelijken is een concreet probleem uit jouw organisatie te bespreken.
Bijvoorbeeld:
“Onze maandafsluiting duurt momenteel twaalf werkdagen. Het management wil binnen vijf werkdagen betrouwbare cijfers. Hoe zou jij dit aanpakken?”
Luister vervolgens niet alleen naar de oplossing.
Let vooral op de vragen die de kandidaat stelt.
Een sterke professional zal waarschijnlijk eerst willen begrijpen:
waar de vertraging ontstaat;
welke systemen worden gebruikt;
welke aansluitingen handmatig zijn;
wie waarvoor verantwoordelijk is;
en waar fouten ontstaan.
Goede kandidaten stellen goede vragen
Tijdens een interimgesprek hoef jij niet voortdurend degene te zijn die vragen stelt.
Let ook op wat de kandidaat van jou wil weten.
Worden vragen gesteld over:
de organisatie;
het probleem;
stakeholders;
processen;
systemen;
deadlines;
team;
en gewenste resultaten?
Dat kan laten zien dat iemand probeert de opdracht werkelijk te begrijpen.
Communicatieve vaardigheden
Finance professionals beschikken over veel financiële informatie.
Maar die informatie heeft weinig waarde wanneer deze niet begrijpelijk kan worden uitgelegd.
Een goede interim finance professional moet mogelijk communiceren met:
CEO;
directie;
sales;
operations;
HR;
IT;
accountant;
bank;
investeerders;
en medewerkers.
Let daarom op de manier waarop iemand complexe onderwerpen uitlegt.
Kan iemand cijfers vertalen naar de business?
Vooral bij business control en finance management is dit belangrijk.
Een goede professional zegt niet alleen:
“De brutomarge is 2,3 procentpunt gedaald.”
Maar probeert uit te leggen:
waarom;
waar;
welke producten of klanten bijdragen;
wat de financiële impact is;
en welke acties mogelijk zijn.
Dat maakt finance bruikbaar voor besluitvorming.
Stakeholdermanagement
Sommige finance-opdrachten zijn technisch relatief eenvoudig maar organisatorisch ingewikkeld.
Bijvoorbeeld omdat:
afdelingen niet samenwerken;
management andere prioriteiten heeft;
informatie slecht wordt aangeleverd;
processen niet worden gevolgd;
of verandering weerstand oproept.
Dan wordt stakeholdermanagement bijzonder belangrijk.
Omgaan met weerstand
Vraag naar eerdere situaties waarin een kandidaat weerstand tegenkwam.
Bijvoorbeeld:
“Kun je een voorbeeld geven van een verandering waar medewerkers niet direct achter stonden?”
Vraag daarna:
Wat was de weerstand?
Waarom bestond die?
Hoe heb je gereageerd?
Wat heb je aangepast?
Wat was het uiteindelijke resultaat?
Dit geeft inzicht in de veranderkundige vaardigheden van de kandidaat.
Leiderschapsstijl
Zoek je een interim finance manager, head of finance of CFO?
Bespreek dan de leiderschapsstijl.
Een team dat tijdelijk zonder leiding heeft gezeten kan behoefte hebben aan structuur.
Een ander team functioneert prima en heeft vooral een coachende manager nodig.
Weer een andere afdeling moet stevig worden gereorganiseerd.
De juiste leiderschapsstijl hangt dus af van de situatie.
Vraag naar moeilijke beslissingen
Bij senior kandidaten kun je vragen naar een moeilijke beslissing uit een eerdere opdracht.
Bijvoorbeeld:
een proces stopzetten;
een medewerker aanspreken;
een managementvoorstel afwijzen;
een financieel risico escaleren;
of een planning aanpassen.
Vraag vooral hoe de kandidaat tot de beslissing kwam.
Culturele aansluiting
Een interim professional blijft tijdelijk.
Toch is culturele aansluiting belangrijk.
Iemand moet binnen korte tijd effectief met collega’s kunnen samenwerken.
Een mismatch kan juist bij een korte opdracht veel tijd kosten.
Kijk daarom naar zaken zoals:
directheid;
tempo;
formaliteit;
zelfstandigheid;
communicatiestijl;
en besluitvorming.
Culturele fit betekent niet hetzelfde type persoon zoeken
Een kandidaat hoeft niet precies hetzelfde te zijn als het bestaande team.
Juist een andere stijl kan soms nodig zijn.
Wanneer finance bijvoorbeeld jarenlang te afwachtend is geweest, kan een actievere professional waarde toevoegen.
Kijk daarom naar wat de organisatie nodig heeft, niet alleen naar wie gemakkelijk in het bestaande patroon past.
Persoonlijke klik
Een prettige klik is waardevol.
Maar laat de keuze daar niet volledig vanaf hangen.
Een kandidaat kan zeer sympathiek zijn zonder de juiste ervaring te hebben.
Andersom kan een wat zakelijkere kandidaat precies beschikken over de expertise die de opdracht nodig heeft.
Gebruik persoonlijke klik daarom als onderdeel van de beoordeling, niet als enige criterium.
Beschikbaarheid
Bij interim finance speelt beschikbaarheid een grote rol.
Controleer daarom:
wanneer iemand kan beginnen;
hoeveel dagen per week beschikbaar zijn;
of andere opdrachten lopen;
of vakanties gepland zijn;
en hoe lang de kandidaat beschikbaar verwacht te blijven.
Een goede inhoudelijke match heeft weinig waarde wanneer de praktische beschikbaarheid niet aansluit.
Aantal dagen per week
Meer dagen is niet automatisch beter.
Misschien heb je iemand slechts drie dagen per week nodig.
Een zeer ervaren professional die drie dagen beschikbaar is kan beter passen dan een minder ervaren kandidaat die vijf dagen kan werken.
Kijk daarom naar de benodigde capaciteit.
Op locatie of hybride
Bepaal ook hoeveel aanwezigheid noodzakelijk is.
Voor bepaalde werkzaamheden kan remote werken prima functioneren.
Bij andere opdrachten is fysieke aanwezigheid belangrijker.
Bijvoorbeeld wanneer iemand:
een team moet aansturen;
processen moet veranderen;
veel stakeholders moet spreken;
of een nieuwe afdeling moet opbouwen.
Maak hierover vooraf duidelijke afspraken.
Systeemervaring
Kennis van systemen kan de inwerktijd verkorten.
Denk bijvoorbeeld aan:
ERP;
consolidatiesoftware;
boekhoudsystemen;
planningtools;
Excel;
en BI-oplossingen.
Toch moet je systeemkennis niet altijd te zwaar laten wegen.
Een ervaren professional die meerdere vergelijkbare systemen kent kan een nieuw pakket vaak relatief snel leren.
Wanneer systeemkennis wel doorslaggevend is
Systeemkennis wordt belangrijker wanneer:
de opdracht zeer kort is;
iemand direct operationeel moet werken;
het systeem bijzonder complex is;
of de opdracht specifiek om een systeemimplementatie draait.
Dan kan aantoonbare ervaring een belangrijke selectievoorwaarde zijn.
Beschikbare data begrijpen
Moderne financefuncties draaien steeds meer om data.
Een interim professional hoeft niet noodzakelijk programmeur of data engineer te zijn.
Wel kan het belangrijk zijn dat iemand begrijpt hoe data:
wordt verzameld;
wordt gecontroleerd;
wordt gecombineerd;
en wordt vertaald naar managementinformatie.
Vooral bij rapportage- en transformatieopdrachten is dit relevant.
Referenties controleren
Referenties kunnen waardevol zijn bij de uiteindelijke keuze.
Vraag bij voorkeur naar eerdere opdrachtgevers.
Stel daarbij gerichte vragen.
Bijvoorbeeld:
Wat was de opdracht?
Welke resultaten heeft de professional bereikt?
Hoe zelfstandig werkte de kandidaat?
Hoe verliep de communicatie?
Hoe ging de professional om met weerstand?
Werd de opdracht binnen de afgesproken periode afgerond?
Zou je deze persoon opnieuw inhuren?
De laatste vraag kan bijzonder veelzeggend zijn.
Controleer vergelijkbare opdrachten
Een algemene positieve referentie is prettig.
Maar een referentie van een vergelijkbare opdracht is vaak waardevoller.
Zoek je iemand voor een ERP-transformatie?
Dan is feedback van een opdrachtgever waar dezelfde kandidaat een ERP-project heeft uitgevoerd relevanter dan een referentie van een gewone controllingopdracht.
Tarief meenemen in de keuze
Het tarief speelt natuurlijk mee.
Maar het laagste tarief hoeft niet de beste keuze te zijn.
Vergelijk liever:
tarief;
verwachte inzet;
ervaring;
snelheid;
en verwachte impact.
Een ervaren specialist kan per uur duurder zijn maar een probleem mogelijk sneller oplossen.
Kijk naar totale kosten
Stel:
kandidaat A heeft een lager tarief maar heeft zes maanden nodig.
Kandidaat B heeft een hoger tarief maar verwacht dezelfde opdracht in vier maanden af te ronden.
Dan kan kandidaat B uiteindelijk financieel aantrekkelijker zijn.
Daarom moet je niet uitsluitend uurtarieven vergelijken.
Waarde boven prijs
Vraag jezelf af:
Wat kost het wanneer het probleem niet wordt opgelost?
Een vertraagde audit, slechte managementinformatie, mislukte ERP-implementatie of onvoldoende grip op cashflow kan veel grotere financiële gevolgen hebben dan het verschil tussen twee interimtarieven.
Kijk daarom naar de waarde die iemand kan toevoegen.
Beschikbaarheid versus perfecte match
Soms moet je kiezen tussen:
een kandidaat die inhoudelijk bijna perfect is maar pas over zes weken beschikbaar;
en iemand die iets minder perfect aansluit maar volgende week kan starten.
Dan wordt urgentie onderdeel van de afweging.
Vraag jezelf af wat zes weken wachten de organisatie kost.
Daarmee kun je een rationelere keuze maken.
Let op overkwalificatie
Een kandidaat kan ook te zwaar zijn voor de opdracht.
Een voormalig CFO inzetten voor relatief eenvoudige controllingwerkzaamheden is niet automatisch verstandig.
De kandidaat kan:
te duur zijn;
onvoldoende uitdaging ervaren;
te strategisch werken;
of snel afhaken.
Kies daarom een niveau dat past bij de werkzaamheden.
Let op onderkwalificatie
Het tegenovergestelde is eveneens riskant.
Wanneer een kandidaat onvoldoende ervaring heeft, kan veel begeleiding nodig zijn.
Dat past slecht bij het idee achter veel interimopdrachten.
Zeker bij urgente of complexe situaties is voldoende senioriteit belangrijk.
Kandidaten objectief vergelijken
Je kunt een eenvoudige selectiematrix maken.
Beoordeel bijvoorbeeld iedere kandidaat op:
relevante opdrachtervaring;
vakinhoud;
branchekennis;
interimervaring;
systeemkennis;
zelfstandigheid;
communicatie;
stakeholdermanagement;
beschikbaarheid;
en tarief.
Gebruik de matrix als ondersteuning voor het gesprek.
Maak er geen mechanische rekensom van.
Niet ieder criterium is even belangrijk.
Geef criteria een gewicht
Wanneer ERP-ervaring cruciaal is, moet dat zwaarder wegen dan bijvoorbeeld reisafstand.
Wanneer iemand een team van twintig medewerkers moet leiden, kan leiderschap belangrijker zijn dan kennis van exact hetzelfde boekhoudpakket.
Bepaal daarom vooraf welke factoren bepalend zijn voor succes.
Een praktijkcase gebruiken
Voor belangrijke interimfuncties kun je een korte praktijkcase bespreken.
Dat hoeft geen uitgebreid assessment te zijn.
Beschrijf een realistische situatie en vraag:
Hoe zou jij dit aanpakken?
Bijvoorbeeld:
“De onderneming groeit met 30%, maar de forecast is onbetrouwbaar en management heeft onvoldoende inzicht in cashflow. Wat zou je tijdens de eerste maand doen?”
Zo zie je hoe iemand informatie structureert en prioriteiten bepaalt.
Let op de eerste reactie
Springt iemand onmiddellijk naar oplossingen?
Of probeert de kandidaat eerst de situatie te begrijpen?
Bij complexe financevraagstukken is een goede diagnose vaak belangrijker dan een snelle standaardoplossing.
Een ervaren professional weet dat dezelfde symptomen verschillende oorzaken kunnen hebben.
Vraag naar fouten
Een interessante selectie-vraag is:
“Vertel over een interimopdracht waarin iets niet ging zoals gepland.”
Iedere ervaren professional heeft situaties meegemaakt waarin plannen moesten worden aangepast.
Het antwoord kan veel vertellen over:
zelfreflectie;
verantwoordelijkheid;
probleemoplossend vermogen;
en leervermogen.
Rode vlaggen bij het kiezen
Let tijdens de selectie op signalen die nader onderzoek verdienen.
Bijvoorbeeld wanneer een kandidaat:
alleen algemeen over resultaten praat;
geen concrete voorbeelden kan geven;
voortdurend anderen de schuld geeft;
onduidelijk is over eerdere opdrachten;
weinig vragen over jouw organisatie stelt;
beschikbaarheid niet duidelijk kan aangeven;
of verantwoordelijkheden groter voorstelt dan uit het cv blijkt.
Eén signaal hoeft geen reden te zijn iemand af te wijzen.
Vraag vooral door.
Controleer verwachtingen
Veel mismatches ontstaan doordat opdrachtgever en professional verschillende verwachtingen hebben.
Bespreek daarom vooraf:
doel van de opdracht;
verantwoordelijkheden;
mandaat;
werkzaamheden;
beschikbaarheid;
aanwezigheid;
rapportagelijnen;
resultaten;
en looptijd.
Hoe duidelijker dit vooraf is, hoe kleiner de kans op teleurstelling.
Mandaat is belangrijk
Vooral bij veranderopdrachten moet duidelijk zijn wat iemand daadwerkelijk mag veranderen.
Een finance manager inhuren om processen te verbeteren heeft weinig zin wanneer iedere kleine aanpassing door vijf managementlagen moet worden goedgekeurd.
Bespreek daarom welke beslissingsruimte iemand krijgt.
Wie wordt opdrachtgever?
Wijs één duidelijke interne opdrachtgever aan.
Dat kan bijvoorbeeld zijn:
CFO;
CEO;
finance director;
algemeen directeur;
of andere verantwoordelijke.
Deze persoon bespreekt prioriteiten, verwijdert obstakels en bewaakt het resultaat van de opdracht.
Kies niet alleen op cv
Het cv is vooral een startpunt.
Het laat zien waar iemand heeft gewerkt en welke functies iemand heeft uitgevoerd.
Maar het vertelt minder over:
hoe iemand problemen oplost;
hoe snel iemand zich aanpast;
hoe iemand communiceert;
hoe iemand met weerstand omgaat;
en welke impact daadwerkelijk is gerealiseerd.
Gebruik het gesprek om die onderwerpen te onderzoeken.
Kies niet alleen op functietitel
Functietitels zijn niet universeel.
Een finance manager bij een kleine onderneming kan financieel eindverantwoordelijk zijn.
Een finance manager binnen een multinational kan juist verantwoordelijk zijn voor één specifiek onderdeel.
Kijk daarom naar verantwoordelijkheden en schaal.
Kies niet alleen op bekende werkgevers
Een bekende werkgever op het cv kan vertrouwen geven.
Maar dat betekent niet automatisch dat iemand bij jouw organisatie past.
Een professional uit een multinational kan moeite hebben met een organisatie waarin weinig processen bestaan.
Andersom kan iemand uit een ondernemende omgeving moeite hebben met zware corporate governance.
Kijk dus naar de context waarin iemand succesvol was.
Kies niet uitsluitend op tarief
Een verschil in uurtarief is eenvoudig te vergelijken.
Kwaliteit is lastiger.
Daardoor krijgt prijs soms onbedoeld te veel gewicht.
Breng daarom eerst de inhoudelijke geschiktheid in kaart en vergelijk daarna de commerciële voorwaarden.
De goedkoopste kandidaat kan duurder uitvallen
Wanneer een verkeerde professional:
meer begeleiding nodig heeft;
deadlines mist;
processen niet verbetert;
of vroegtijdig wordt vervangen,
kunnen de werkelijke kosten veel hoger zijn.
Een goede selectie vooraf kan dit risico verkleinen.
Snel kiezen bij een urgente opdracht
Soms moet binnen enkele dagen een beslissing worden genomen.
Maak het proces dan compact.
Bijvoorbeeld:
Stap 1: opdracht en must-haves bepalen.
Stap 2: maximaal drie passende kandidaten selecteren.
Stap 3: gesprekken op dezelfde dag of binnen enkele dagen voeren.
Stap 4: referenties controleren.
Stap 5: beschikbaarheid en voorwaarden bevestigen.
Stap 6: keuze maken.
Snelheid hoeft niet ten koste te gaan van kwaliteit wanneer het proces goed is voorbereid.
Betrek de juiste mensen bij de keuze
Voorkom dat acht mensen allemaal afzonderlijk hun mening moeten geven.
Bepaal vooraf wie daadwerkelijk relevant is.
Bijvoorbeeld:
direct leidinggevende;
CFO;
CEO;
HR;
en eventueel een belangrijke stakeholder.
Een compact selectieteam maakt sneller beslissen mogelijk.
Laat finance inhoudelijk mee beoordelen
Wanneer HR of recruitment de zoektocht begeleidt, is het verstandig om een financieel deskundige bij de inhoudelijke beoordeling te betrekken.
Vooral bij senior rollen kan het lastig zijn om vakinhoudelijke diepgang uitsluitend vanuit recruitment te beoordelen.
De uiteindelijke keuze maken
Na de gesprekken kun je kandidaten naast elkaar zetten.
Stel bij iedere kandidaat dezelfde vragen:
Heeft deze persoon het probleem eerder opgelost?
Heeft de kandidaat voldoende inhoudelijke kennis?
Kan iemand snel zelfstandig functioneren?
Past de manier van communiceren bij onze organisatie?
Kan de professional omgaan met onze belangrijkste stakeholders?
Is iemand beschikbaar wanneer wij ondersteuning nodig hebben?
Zijn tarief en voorwaarden passend?
En hebben we vertrouwen dat deze persoon het gewenste resultaat kan bereiken?
Wanneer één kandidaat op deze punten duidelijk aansluit, wordt de keuze veel eenvoudiger.
Twijfel tussen twee kandidaten?
Soms blijven twee sterke kandidaten over.
Kijk dan opnieuw naar de kern van de opdracht.
Stel dat kandidaat A meer algemene finance-ervaring heeft, terwijl kandidaat B exact hetzelfde verandertraject eerder heeft uitgevoerd.
Wanneer dat verandertraject het belangrijkste onderdeel van de opdracht is, kan die relevante ervaring zwaarder wegen.
Kijk dus niet naar wie algemeen de sterkste financial is.
Kijk naar wie het beste aansluit bij deze specifieke opdracht.
Bespreek de eerste 30 dagen
Een goede laatste stap is kandidaten vragen wat zij in de eerste dertig dagen zouden doen.
Dat maakt de aanpak concreet.
Een antwoord kan bijvoorbeeld ingaan op:
kennismaken met stakeholders;
analyse van processen;
risico-inventarisatie;
data beoordelen;
quick wins;
prioriteiten;
en een verbeterplan.
Hiermee krijg je een goed beeld van hoe iemand daadwerkelijk wil starten.
Leg afspraken duidelijk vast
Heb je een interim finance professional gekozen?
Leg vervolgens de belangrijkste afspraken vast.
Denk aan:
startdatum;
opdracht;
looptijd;
uren;
tarief;
werkplek;
rapportagelijn;
verantwoordelijkheden;
vertrouwelijkheid;
resultaten;
evaluatiemomenten;
en beëindigingsvoorwaarden.
Bij contractuele of fiscale vraagstukken is professioneel juridisch of fiscaal advies verstandig.
Bereid de start voor
Een goede kandidaat kan alleen snel resultaat leveren wanneer de organisatie dat mogelijk maakt.
Regel daarom vóór de start:
laptop;
e-mailadres;
systeemtoegang;
financiële bestanden;
rapportages;
documentatie;
agenda-afspraken;
en kennismakingen.
Zo kan de professional vanaf de eerste dagen daadwerkelijk aan de opdracht werken.
Plan een evaluatiemoment
Plan bij de start direct een eerste evaluatie.
Bijvoorbeeld na twee of vier weken.
Bespreek dan:
eerste bevindingen;
prioriteiten;
voortgang;
obstakels;
en eventuele aanpassing van de opdracht.
Interimopdrachten kunnen veranderen wanneer tijdens de eerste weken nieuwe problemen zichtbaar worden.
Beoordeel resultaat, niet aanwezigheid
Een interim professional wordt uiteindelijk ingehuurd om een bepaald probleem op te lossen of resultaat te bereiken.
Kijk daarom niet alleen naar hoeveel uren iemand maakt.
Vraag vooral:
Wat is verbeterd?
Welke risico’s zijn opgelost?
Welke processen functioneren beter?
Welke informatie is beschikbaar?
Welke kennis is overgedragen?
Daar zit de daadwerkelijke waarde van interim finance.
Checklist interim finance professional kiezen
Gebruik bij de uiteindelijke selectie bijvoorbeeld deze checklist.
Opdracht
Is duidelijk welk probleem moet worden opgelost?
Zijn de gewenste resultaten concreet?
Is duidelijk hoeveel verantwoordelijkheid de professional krijgt?
Ervaring
Heeft de kandidaat vergelijkbare opdrachten uitgevoerd?
Kan de kandidaat concrete resultaten noemen?
Past het functieniveau bij de opdracht?
Vakinhoud
Beschikt de kandidaat over de benodigde financekennis?
Is specifieke branchekennis noodzakelijk?
Is voldoende systeemkennis aanwezig?
Werkwijze
Kan de kandidaat zelfstandig werken?
Kan iemand snel prioriteiten stellen?
Is de kandidaat hands-on genoeg voor de opdracht?
Communicatie
Kan iemand financiële onderwerpen duidelijk uitleggen?
Past de communicatiestijl bij de organisatie?
Kan de kandidaat omgaan met verschillende stakeholders?
Leiderschap
Moet iemand een team aansturen?
Past de leiderschapsstijl bij de situatie?
Heeft de kandidaat eerder vergelijkbare veranderingen geleid?
Praktisch
Wanneer kan iemand starten?
Hoeveel dagen is iemand beschikbaar?
Past de gewenste werkvorm?
Zijn tarief en voorwaarden acceptabel?
Match
Heb je vertrouwen in de professional?
Begrijpt de kandidaat het echte probleem?
Past de persoon bij de fase waarin de organisatie zich bevindt?
Wanneer je deze onderdelen systematisch beoordeelt, wordt het gemakkelijker om kandidaten inhoudelijk te vergelijken.
Veelgestelde vragen over een interim finance professional kiezen
Waar let je op bij het kiezen van een interim finance professional?
Let vooral op relevante ervaring, aantoonbare resultaten, vakinhoudelijke kennis, zelfstandigheid, communicatie, beschikbaarheid en aansluiting bij de specifieke opdracht.
Is branche-ervaring noodzakelijk?
Niet altijd. Bij korte of zeer specialistische opdrachten kan branchekennis veel inwerktijd besparen. Bij andere opdrachten kan ervaring met een vergelijkbaar financieel vraagstuk belangrijker zijn dan ervaring binnen exact dezelfde sector.
Hoe belangrijk is interimervaring?
Interimervaring kan belangrijk zijn omdat tijdelijke professionals vaak snel zelfstandig moeten functioneren. Iemand moet binnen korte tijd de organisatie begrijpen, prioriteiten bepalen en resultaat leveren.
Moet ik de kandidaat met de meeste ervaring kiezen?
Niet automatisch. Relevante ervaring is doorgaans belangrijker dan uitsluitend het aantal dienstjaren. Kijk vooral of iemand vergelijkbare problemen eerder succesvol heeft aangepakt.
Hoe beoordeel je een interim finance professional tijdens een gesprek?
Bespreek concrete eerdere opdrachten en leg een realistische situatie uit jouw eigen organisatie voor. Vraag vervolgens hoe de kandidaat die situatie zou analyseren en aanpakken.
Hoeveel kandidaten moet je vergelijken?
Er bestaat geen ideaal aantal. Een kleine shortlist van goed passende kandidaten is meestal gemakkelijker en zinvoller te beoordelen dan een grote groep professionals die slechts gedeeltelijk aansluit.
Moet het tarief zwaar meewegen?
Het tarief is belangrijk, maar moet worden bekeken in verhouding tot ervaring, inzet, snelheid en verwachte impact. Het laagste uurtarief levert niet noodzakelijk de laagste totale kosten op.
Hoe belangrijk is culturele fit bij een tijdelijke professional?
Ook bij een tijdelijke opdracht is aansluiting belangrijk. De professional moet binnen korte tijd effectief kunnen samenwerken met management, finance en andere afdelingen.
Kan ik referenties opvragen?
Ja. Zeker bij senior of bedrijfskritische opdrachten kunnen referenties helpen om eerdere prestaties, zelfstandigheid en manier van samenwerken beter te beoordelen.
Wat is een goede laatste vraag aan een kandidaat?
Vraag bijvoorbeeld: “Als je volgende week bij ons begint, wat zou je tijdens de eerste dertig dagen doen?” Het antwoord geeft inzicht in de manier waarop iemand analyseert, prioriteiten stelt en een interimopdracht opstart.
Conclusie: interim finance professional kiezen op basis van de opdracht
Een interim finance professional kiezen draait uiteindelijk niet om het vinden van de kandidaat met het langste cv, de bekendste werkgevers of het laagste tarief.
De belangrijkste vraag is:
Welke professional heeft de juiste ervaring en aanpak om ons specifieke financiële vraagstuk op te lossen?
Begin daarom bij de opdracht.
Bepaal welk resultaat nodig is en welke ervaring daarvoor werkelijk belangrijk is.
Vergelijk kandidaten vervolgens op dezelfde criteria.
Kijk naar vakinhoudelijke kennis, vergelijkbare opdrachten, aantoonbare resultaten, zelfstandigheid, communicatie, stakeholdermanagement en beschikbaarheid.
Neem branche- en systeemkennis mee wanneer deze relevant zijn, maar maak geen eisen belangrijker dan noodzakelijk.
Bespreek tijdens het gesprek concrete situaties en vraag hoe de kandidaat jouw vraagstuk zou aanpakken.
Controleer bij belangrijke opdrachten eventueel referenties en bespreek vooraf duidelijk de verwachtingen, verantwoordelijkheden en het mandaat.
Zo selecteer je niet simpelweg een ervaren financial.
Je kiest een professional die past bij het probleem, de organisatie en het resultaat dat binnen een relatief korte periode bereikt moet worden.
De juiste interim finance professional is uiteindelijk degene die niet alleen over de juiste financiële kennis beschikt, maar die deze kennis binnen jouw specifieke situatie snel kan omzetten in resultaat.